Prematüre Bebeklerde Kanguru Bakımı

Anne karnında gelişimlerini henüz tamamlayamadan annede veya bebekte yaşanan bir sağlık sorunu nedeniyle 37. haftadan önce dünyaya gelen bebeklere “prematüre bebek” denir. Prematüre bebekler doğumdan sonra çocuk sağlığı ve hastalıkları uzmanı tarafından değerlendirilerek, doğum kilolarına ve gelişen sağlık sorunlarına göre bebek yoğun bakım ünitelerine yatırılarak tedaviye alınırlar.

 

Prematüre Bebeklere Özel Bakım

Bebekler annelerinin karnında, önce plasentadan sağlanan geçiş sonra da annenin sesi ve hissettirdikleri ile güçlü bir bağın temellerini atarlar. Aynı şekilde babasının sesi ve annenin karnına fiziksel dokunuşlarından babalarını da tanıyarak dünyaya gelirler. Küçük bir dünyadan büyük bir dünyaya atım atan bu minik bebekler kendilerini güvende hissetmek isterler. Güven hissini veren ilk kişiler ise anne ve babalarının sesi, dokunuşları ve bebekleri ile bağ kurma çabalarıdır. Miadında (zamanında) yani 37. Haftadan sonra doğan bebekler bu duruma daha kolay alışır. Annesinin koynunda emmeyi öğrenir, anne sıcaklığını hisseder ve bir şekilde yenidoğan süreçlerini tamamlamaya çalışır. Fakat prematüre bebekler beklenenden önce doğdukları için daha savunmasız ve hazırlıksız bir şekilde dünyaya gözlerini açarlar.

 

Prematüre bebekler, gelişimlerini henüz tamamlamadıkları için beyin, kalp, akciğer, bağırsak, karaciğer, böbrek gibi hayati organlarında ve bu organlara bağlı sistemlerde oluşan ciddi sağlık sorunlarıyla doğarlar. Bağışıklık sistemleri henüz güçlenmediği için enfeksiyonlara karşı direnmeleri çok daha zordur. O nedenle prematüre bebeklere yoğun bakım çocuk hekimi ve yoğun bakım hemşireleri tarafından ciddi ve özenli bir tedavi planlaması yapılır. Bebeğin medikal tedavilerine devam edilirken, en çok önemsen konulardan biri de bebeğin annesi ile buluşturulması ve bir süre zaman geçirmeleridir. Bebek ile annenin her gün sınırlı bir sürede de olsa bir araya gelmesi, annenin bebeğini koynuna alarak emzirmesi, bebek ememiyorsa sağdığı sütü içirmesi, küçük dokunuşları, sevgi sözcükleri ve son yıllarda uygulanan kanguru yöntemi, tedavinin seyrini olumlu yönde etkileyen, bebeğin yalnız olmadığını hissettiği zamanlardır.

 

Kanguru Bakımı Nedir?

Annelerinden uzak ve seslerini daha önce hiç duymadığı kişilerin arasında günlerini belki de aylarını yalnız geçiren prematüre bebekler, bu sürede anneleri ile çok kısıtlı saatlerde bir araya gelebilirler. Prematüre bebeklerin yoğun bakım tedavileri süresince anne sıcaklığını daha iyi hissetmeleri ve daha kolay bağ kurabilmelerine olanak sağlamak için “kanguru bakımı” denilen yöntem uygulanır. Prematüre bebeklerde kanguru bakımı, yaklaşık 40 yıl önce UNICEF’in desteği ile başlatılmış yurtdışında birçok ülkede uygulanan ve yoğun bakımda destek tedavi olarak nitelendirilen bir bakımdır.

 

Kanguru Bakımı Hangi Bebeklere Yapılır?

Prematüre doğan ve yenidoğan bebek yoğun bakım ünitelerinde tedavi gören bebeklere kanguru bakımı uygulanır. Hayata tutunmaya çalışan 1500 kg altındaki prematüre bebeklerin kanguru bakımına daha çok ihtiyaçları vardır. Fakat prematüre bebeklere ilk günlerde kanguru bakımına başlanmaz. Bir süre tedavilerine devam edildikten ve durumları stabil olduktan sonra kanguru bakımı denenir. Solunum cihazına bağlı olmayan, küçük ağırlıklı bebekler ile anneleri buluşturularak her gün kanguru bakımları yaptırılabilmektedir. Kanguru bakımına günde 30 dk ile başlanarak bebeğin durumu gözlemlenir. prematüre bebeğin sağlık durumuna ve verdiği tepkilere göre bu süre günde 2-3 saate kadar uzatılabilir.

 

Prematüre Bebeklerde Kanguru Bakımı Nasıl Yapılır?

Yenidoğan yoğun bakım ünitelerinde yatan prematüre bebeklere uygulanan kanguru bakımında bebek, çıplak olarak sadece bezi ile annenin göğsüne yatırılır. Bu duygusal buluşma ile birlikte ten tene temasının gerçekleştirilmesi, bebeğin annesinin tanıdık olduğu kalp sesini ve şefkatli dokunuşlarını hissetmesi, kokusunu alması ve sesini işitmesi sağlanır. Bebek emebiliyorsa uygun pozisyonda iken emzirme gerçekleştirilir. Bebeğin üzeri ince bir örtü ile örtülebilir veya anne bebeğini yoğun bakımda giydirilen steril önlüklerin arasına alarak koruyabilir.

 

Kanguru pozisyonuna geçen anne ile prematüre bebek en az bir saat, bebeğin sağlığı el veriyorsa 2-3 saat bu pozisyonda birbirleriyle kalarak duygusal anlara şahitlik ederler. Yapılan araştırmalar göstermiştir ki, prematüre bebeklere uygulanan kanguru bakımları sayesinde bebeklerin gelişimleri olumlu yönde etkilemiş, düşük ağırlıklı bebekler hayata bağlanmış, bebeklerin iyileşmeleri hızlanmış ve daha sakin oldukları gözlemlenmiştir.

 

Kanguru Bakımının Anneye ve Prematüre Bebeğe Faydaları

  • Kanguru bakımı sırasında annelerini emebilen prematüre bebekler daha iyi beslenmiş olur. Kilo alımları daha iyi olur.
  • Bebek annenin sıcaklığıyla kendini güvende hisseder rahat bağ kurar.
  • Kalp atışları daha düzgün seyreder. Bebekler daha sakin ve huzurlu olur. Ağlamaları azalır.
  • Kanguru bakımı sırasında anne bebeğiyle birebir bağ kurduğundan ve tenini hissettiğinden sütü artar. Anne ile bebek ayrıyken yaşanan en büyük problemlerin başında annenin sütünün azalmasıdır. Kanguru bakımı sayesinde annenin sütünde artış gözlenir.
  • Kanguru bakımı ile bebeklerin henüz gelişmeyen bağışıklık sistemi güçlenmeye başlar. Bu sayede yoğun bakım sürecinde yaşanabilecek enfeksiyonların azalması sağlanır.
  • Annelerinin kalp sesi ile rahatlayan bebeklerin solunum sıkıntıları azalır.